1. Ana Sayfa
  2. Günlük Yaşam
  3. Aşılar Ne Kadar Verimli

Aşılar Ne Kadar Verimli

Aşılar Ne Kadar Verimli

Sağlık Bakanlığının Covid 19 sitesinde yayınladığı verileri bir araya getirip, aşılar ne kadar verimli sorusuna cevap aradım. Bulduğum sonuçlar beni tatmin etmedi.

Verilere Göre Aşılar Ne Kadar Verimli

Aşılar Ne Kadar Verimli
Aşılar Ne Kadar Verimli

Sağlık bakanlığı her yeni gün için Covid 19 tablosu yayınlıyor, birde harita sistemi var; birinci ve ikinci doz aşılanma oranını gösteriyor ve renklerle kademelendiriyor.

Günlük olarak tabloları inceliyorum ve aklıma yatmayan bazı hususlar var, bunları paylaşmak isterim.

Öncelikle değineceğim ve kullandığım verileri açıklamam lazım. Tek doz aşılanma oranı ve çift doz aşılanma oranı üzerinden ortalama bir değer aldım ve bu değeri; yüz bin kişi başına vaka sayısı ve günün ortalama vaka başına ölüm sayısı ile orantıladığım değerlenden muhemel ölüm yüzdesi ile karşılaştırdım.

Ortalama Aşı Durumu: (Tek Doz Aşılılar + Çift Doz Aşılılar)/2
Muhtemel Ölüm Yüzdesi: Yüz Bin Kişi Başına Vakasayısı * Günün Vaka Başına Ölüm Sayısı

Bu veriler ışığında incelemeye devam edeceğim.

ŞehirYüz Binde VakaTek Doz AşılanmaÇift Doz AşılanmaYüzde Vaka SayısıMuhtemel Ölüm YüzdeOrtalama Aşılanma
Muğla43,1795,177,70,043170,03571186,4
Aydın45,4890,974,70,045480,03762282,8
Van46,8180,358,20,046810,03872269,25
Antalya47,2990,671,80,047290,03911981,2
İzmir49,5890,275,50,049580,04101382,85
Şırnak54,1180,9550,054110,0447667,95
Mersin68,929072,50,068920,05701181,25
Siirt74,9172,9520,074910,06196662,45
Balıkesir80,8791,176,10,080870,06689683,6
Kırklareli82,190,978,10,08210,06791484,5
En Az Muhtemel Ölüm Yüzdeleri

Yukarıda yer alan şehirlerden Muğla, Aydın ve Antalya’nın yaşanan orman yangınları sonrasında boşaldığını söylemiştim daha önce. Temas asgari düzeyde, sosyal mesafe hat safhada olarak ele alıyorum. Ama yinede bu şehirler için tablo üzerinden bakılırsa aşılanmaya puan vermek gerekir. Lakin 3. sırada yer alan Van, Antalya’dan bile iyi durumda ve aşılanma hiç bir zaman mavi olmamış. Ne ilk doz ne ikinci doz istenen düzeyde ama yinede en az vaka, ölüm sayısı tablosunda yer alıyor.

Van gibi Şırnak ve Siirt illeride az aşılanmaya rağmen Covid 19’u iyi atlatıyor.

Ayırıca Kırklareli bu ilk on şehirden en yüksek çift doz tamamlama oranına sahip olmasına rağmen bunlar arasında durumu en kötü şehir. Muğla’nın neredeyse iki katı ölüm yüzdesine ve iki katına yakın vaka sayısına sahip. Bu çift doz aşının bir işe yarayıp yaramadığını sorgulatıyor. Aşılar Ne Kadar Verimli sorusuna 10 şehirden 7’si ok cevabı veriyor.

ŞehirYüz binde vakaTek DozÇift DozYüzde VakaMuhtelem Ölüm YüzdesiOrtalama Aşılanma
Sivas394,7282,568,30,394720,32651675,4
Karaman399,7385,467,90,399730,33066176,65
Erzincan400,9782,264,80,400970,33168673,5
Yozgat404,9278,964,90,404920,33495471,9
Elazığ416,1875,159,40,416180,34426867,25
Kırıkkale433,0882,869,80,433080,35824876,3
Kastamonu461,7785,472,60,461770,38198179
Kayseri472,2686,468,10,472260,39065877,25
Rize476,2586,5690,476250,39395977,75
Malatya485,6482,664,70,485640,40172673,65
Trabzon538,6185,6700,538610,44554477,8
Yüksek Muhtemel Ölüm Yüzdesi

İkinci tablomuz yüksek muhtemel ölüm yüzdeleri üzerine, en vahim tablo Trabzon; iki yüz kişiden biri pozitif çıkacak gibi duruyor. Peki diğer şehirler ne alemde? Öncelikle şunu belirtmek lazım, bu şehirler durumu en kötü şehirler ama en az aşılanmaya sahip şehirler değiller. Bu tabloda en az ortalama aşılanma Elazığ şehrinin ve Türkiye geneline bakarsak daha düşük aşılanma oranına sahip 11 şehir daha var ama onların durumu bu denli vahim değil.

Peki daha az aşılanmanın olduğu yerler nasıl daha az ölü verebiliyor? Bu durum olayı aşılardan uzaklaştırıyor. Tamam en az ölü ve vaka veren yerlerden 10 da 7’si bol aşılı ama düşük yerlerde durum niye fark ediyor? Benim aklıma gelen okumuşluk düzeyi oldu, baktım alaka kuramadım. Ardından da bilinç ve misafirlik durumları aklıma geldi.

Az vaka ve ölümün olduğu yerlerde hareketlilik çok az, çok vaka ve ölümlü şehirlerde ise hareketlilik oldukça fazla. Misafirlik çok, ziyaret çok. Hatta sokakta bile bir tanışla karşılaştığınızda ağızınızda maske olmamalı ki samimiyetiniz belli olsun.

Şanlıurfa165,868,3450,16580,13715156,65
Diyarbakır154,4869,449,90,154480,12778759,65
Batman205,0771,549,70,205070,16963660,6
Mardin138,7672,349,30,138760,11478460,8
Muş234,9773,149,90,234970,1943761,5
Siirt74,9172,9520,074910,06196662,45
Bingöl280,7371,853,20,280730,23222362,5
Bitlis182,9176,349,80,182910,15130563,05
Gümüşhane317,5767,561,20,317570,26269764,35
Bayburt393,1173,857,10,393110,32518565,45
En az aşılanma

Yukarıda yer alan şehirler aşılanmanın en az olduğu yerler, dikkatinizi çeken şey umarım ki buraların seyrekliğidir. Zira gerçekte üç tabloyu da ele alırsanız hastalığın yayılmasında ve cana sebeb olmasında ki en önemli faktörün maske ve sosyal mesafe olduğunu göreceksiniz. Son tabloda yer alan şehirlerde hali hazırda mevsimsel gripte başlamadı ve bu şehirlerde yaşayan çoğu kesim şu sıralar başka şehirlerde mevsimsel işçilik yapıyorlar.

Benim nihai kararım halen en önemli silahın maske, sosyal mesafe ve hijyen olduğudur. Nezle ya da mevsimsel grip yoksa maskeye dahi ihtiyaç yok gibi. Bakın tabloya, ortalama en az aşılı yer Şanlıurfa; 1000 kişiden 1’ine hastalık bulaşıyor ve 1000 vakanın 1’i ölüme yakın.

Tabii ki tabloları tüm veriler bazında değerlendirmedim, o kadar vaktim yok. Kabaca bakıldığında görülenleri yazdım ve şehirler hakkında bilinenleri. Misal Sivas, orada olmayı bırakın, başka bir şehirde dahi Sivaslı bir arkadaşınızla maskeli oturamazsınız. Görülünce sarılır, cana yakın adamdır.

Mardin’in ele alalım, adamların çoğu ya fındıkta ya çayda vs. Zaten köy köy yaşıyorlar, köyde birine bulaştımı herkeste çıkıyor ama bulaşmazsa da kimsede yok. Kapalı kümeler.

Vaka sayılarını birazda yöreye şehre göre ele almak lazım…

Yorum Yap

Yazar Hakkında

Bir Özel Eğitim Öğretmeni, Eski Bir Öğretim Elemanı. Davranış sorunları hakkında tecrübeli, meraklı biri.

Görüşlerini Yaz ve Katkıda Bulun!